บทความความเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับพันธุศาสตร์

January 6, 2015  |  By  | 


2     ความเข้าใจคลาดเคลื่อนที่ 3: ยีนและแอลลี ลมีความหมายเหมือนกัน นักเรียนสวนใหญมีความเขาใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับความหมายของ ยี น (gene) และ แอลลี ล (allele) มีการใชคําวายีนและแอลลีลแทนความหมายกันทั้งที่ยีนและแอลลีลมีความหมายแตกตางกัน เชน นักเรียนอาจกลาววา ยีนดอกสีมวง และยี นดอกสีขาว ซึ่ งไมถูกตองเนื่องจากลักษณะสีดอกไมไดเกิดจากยีนสอง ยีนที่อยูคนละตําแหนงบนโครโมโซม แตลักษณะสีดอกถูกควบคุมดวยยีน 1 ยีน ที่มี หลายแอลลี ล โดยคําวา ยีน จะใชเมื่อกลาวถึงหนวยที่กําหนดลักษณะทางพันธุกรรม และใชคําวา แอลลี ล เมื่อกลาวถึงรูปแบบตางๆ ของยีน ยกตัวอยางเชนการควบคุมสี ดอกถั่วลันเตา ( Pisum sativum L.) ที่เมนเดลทําการศึกษา ยีนควบคุม สีดอกของตนถั่ว มี 2 รูปแบบ ไดแก แอลลี ลเดน ( P ) ควบคุมดอกสีมวง และแอลลี ลดอย ( p ) ควบคุ มดอกสีขาว ในป ค . ศ . 2010 กลุ มนักวิทยาศาสตร์สามารถระบุลําดับนิวคลีโอไทด์ของยีนควบคุมสีดอกในตนถั่วได (Hellen J. และคณะ ; 2010) พบวาลําดับนิวคลีโอไทด์ในแอลลี ลดอยแตกตางจากแอลลีลเดนสีม วง และจากการศึกษา พบวาดอกสีมวงเกิดจากสารสี (pigment) ที่ใหสีมวง ชื่อ anthocyanin ในกลีบดอก ซึ่งการสราง anthocyanin นั้นเป็นปฏิกิริยาตอเนื่องที่อาศัยเอนไซม์หลายชนิด โดยยีนที่ควบคุมสี ดอกถั่วลันเตาที่เมนเดล ศึกษานั้นควบคุมการสังเคราะห์เอนไซม์ chalcone synthase ซึ่งเป็นเอนไซม์ตัวแรกในกระบวนการ สังเคราะห์ anthocyanin ดั งภาพที่ 1 Enzyme chalcone Gene P X anthocyanin Y Z Enzyme B Gene Q Enzyme C Gene R ภาพที่ 1 การแสดงออกของยีนควบค มการสร้ าง anthocyanin ในต้นถั วดอกสีม่วง